Mestreech
Mestreechter Taol: leren, spreken en doorgeven
Het Maastrichts is een eigen stadstaal met tienduizenden sprekers. Waar u het kunt leren, waar het woordenboek staat, en wat SAB wil doen om de taal levend te houden.
De Mestreechter Taol is geen folklore en geen accent. Het is een eigen stadstaal met naar schatting zestigduizend sprekers, met een eigen woordenboek, een eigen spelling en een eigen literatuur. En met een probleem dat elke streektaal heeft: hij wordt minder doorgegeven dan vroeger.
Waar de taal is vastgelegd
Het Maastrichts is beter gedocumenteerd dan veel mensen denken. De Dictionair vaan de Mestreechter Taol is het woordenboek, online te raadplegen op mestreechtertaol.nl. Die site kreeg in 2015 de Language Industry Award voor beste taalwebsite.
Voor wie het wil leren lezen en schrijven bestaat het cursusboek Liergaank Mestreechs.
Waar de taal leeft
Een woordenboek houdt een taal niet in leven; mensen doen dat. In Maastricht gebeurt dat vooral in het verenigingsleven: bij Veldeke Mestreech, dat zich inzet voor het behoud van de taal, en bij de harmonieën, de zangkoren en de carnavalsverenigingen.
Daar hoort een kind het Maastrichts nog dagelijks. Verdwijnt dat verenigingsleven, dan verdwijnt de taal mee — niet meteen, maar wel zeker.
Waarom SAB hierop let
Tradities kosten geld: een repetitieruimte, een subsidie voor een optocht, een vereniging die het hoofd boven water houdt. Dat lijkt in een begroting altijd het makkelijkst te schrappen, omdat niemand er direct ziek van wordt.
SAB wil dat de gemeente carnaval, de harmonieën en het verenigingsleven blijft steunen, en dat er aandacht is voor de Mestreechter Taol — ook op borden en in de klas. Niet uit nostalgie, maar omdat het is wat deze stad tot deze stad maakt.
Mist u iets?
Kent u een vereniging die dreigt om te vallen, of een plek waar de taal juist goed wordt doorgegeven? Laat het ons weten via het hulploket. Wat wij niet horen, kunnen we niet aankaarten.
Veelgestelde vragen
Het Maastrichts is een stadsdialect en valt onder het Limburgs, dat in Nederland erkend is als streektaal. Voor wie het spreekt is dat onderscheid vooral academisch: het is de taal waarin je thuis bent.
De Dictionair vaan de Mestreechter Taol is het woordenboek van het Maastrichts en staat online op mestreechtertaol.nl. Die site won in 2015 de Language Industry Award voor beste taalwebsite.
Ja. Er bestaat lesmateriaal, waaronder het cursusboek Liergaank Mestreechs, en Veldeke Mestreech organiseert activiteiten. Meedoen aan het verenigingsleven helpt het meest — daar hoort u het dagelijks.
Naar schatting zestigduizend. Dat is veel, en tegelijk minder dan een generatie geleden. Een taal blijft alleen leven als hij wordt doorgegeven.
Kom je er niet uit?
Het hulploket helpt je gratis, ook met melden en aanvragen. Vul het formulier in, dan nemen we contact op.
Naar het hulploket